Í dag er vitað að félagslegi þátturinn hefur mikið að segja um vellíðan og hamingju og það á líka við um efri árin. Nú má því leggja áherslu á samtal um seiglu, þroska, aðlögun, tengsl, samskipti og tilgang – fyrir þau okkar sem viljum eldast farsællega. Ekki bara miða við líkamlega heilsu.

Sögulega séð var talað um að farsæl öldrun væri aðallega að hafa líkamlegan kraft og halda sjálfstæði.

Enn í dag viljum við skilgreina það víðar. Við þurfum að viðurkenna áskoranir og tækfærin sem fylgja því að eldast. Farsæl öldrun snýst ekki eingöngu um að halda sjúkdómum frá og góða líkamlega virkni. Það passa ekki allir í það mótið og hvað þá?

Við meigum alveg skapa rými fyrir fjölbreytileikann. Viðurkenna og fagna þeirri dýpt og ríkidæmi sem heldur áfram, jafnvel þrátt fyrir og jafnvel oft vegna þeirra áskorana sem öldrunin færir okkur.

Setjum tilfinningalegan, félagslegan og andlegan þroska á sama stall og líkamleg og vitræn heilsa.

Getum við haldið áfram að lifa í gleði, ást, bjartsýni og ekki síst, tilgangi?? alveg fram til dauðadags?

Já ef þú tileinkar þér heilbrigðan lífsstíl, ræktar félagslegar tengingar og heldur jákvæðu viðhorfi! Snýst um merkingu, tilgang og tengsl!!

Lykilþættir:

1. Heilbrigður lífsstíll; Hreyfing, styrkur, liðleiki, svefn, næring
2. Vitræn heilsa og virkni: Lestur, þrautir, ganga í náttúrunni og spjalla við nýjan félaga, dansa og tefla
3. Félagsleg tengsl: Einmannaleiki er áskorun með aldrinum fyrir marga. Mikilvægt að efla tengsl við fjölskyldu, vini og samfélag. Búum til ný tækifæri!
4. Núvitund og tilfinningalíf: Seigla, sjálfsumhyggja, tilgangur og hugleiðsla styðja við tilfinningalega heilsu. Dagbók, endurlit – geta hjálpað
5. Andleg næring: Þakklæti, samfélag, bæn, núvitund 🙂
6. Fjárhagslegt öryggi: Stöðug fjármál eru stór þáttur í farsællri öldrun

Inngrip úr jákvæðri sálfræði sem styrkja og efla – vikulega verkefni – 7 daga:

1. Styrkleikamiðuð nálgun, þekkja styrkleika og nota markvisst á komandi viku(m)
2. Þakklæti – iðja þakklæti með allskonar aðferðum
3. Vaxtarhugarfar – og þekkja eigin festu og vaxtarhugarfar
4. Seigla og seiglutegundir
5. Tilgangur, merking – hvernig, hvað…
6. Núvitund (eykur seiglu og bætir líðan)
7. Gefa af sér … hverju viltu skila af þér …mentoring, sjálfboðaliðastarf….
8. Fjársjóðsleit! Leita uppi húmor, bjartsýni og vonar – raunsæi og bjartsýni!

Viðhorf skiptir sköpum – þau móta upplifunina sjálfa. Neikvætt viðhorf eykur líkur á einangrun og minni tilgangi, sem getur hraðað vitrænni og tilfinningalegri hnignun.

Viðhorf – verður að hegðun. hegðun verður að vana. Vani verður að lífsstíl og lífsstefnu – hvort sem hún leiðir til vaxtar eða stöðnunar.

Jákvætt viðhorf eykur lífsgæði og lífslíkur.

Tillögur að bókum:

1️⃣ The Power of Positive Aging — David Alan Lereah
Um andlegt og tilfinningalegt jafnvægi, núvitund og seiglu í öldrun.

2️⃣ Being Mortal — Atul Gawande
Frábær bók sem varpar ljósi á merkingu, reisn og lífsstíl í lok ævinnar.

3️⃣ Successful Aging — Daniel Levitin
Byggð á nýjustu taugarannsóknum. Brýtur niður goðsagnir um öldrun og sýnir hve mikil möguleg þróun á sér stað á efri árum.

4️⃣ The Ten Steps of Positive Ageing — Guy Robertson
Hagnýt og styrkjandi bók sem brýtur upp neikvæðar hugmyndir um öldrun.

Loka skilaboð: Að eldast þarf ekki að snúast um tap eða hnignun. Lífið getur verið uppfullt af gleði, merkingu og virkni alveg til loka. Getum við ekki blómstrað, þrátt fyrir áskoranir og óumflýjanlega þætti lífsins? Fögnum visku, tækifærum og dýrð lífsins!

Stytt og staðfært – enn þetta er heimildin: https://positivepsychology.com/positive-aging/

Áhugaverð myndbönd:

Meira:

https://positivepsychology.com/?s=aging

Samantekt – Successful Aging_Daniel Levitin

Successful Aging er vísindaleg en aðgengileg bók sem skoðar hvernig heilinn og líkaminn breytast þegar við eldumst, og hvað við getum gert til að eldast af meira gleði, virkni og lífsgæðum. Levitin, taugasálfræðingur og taugavísindamaður, leiðir lesandann í gegnum það sem nýjustu rannsóknir segja um öldrun – og ögrar þeirri hugmynd að það sé sjálfvirk hnignun og óhjákvæmileg örmögnun.

Í staðinn leggur hann til að við hugsum um öldrun sem nýtt þróunarskeið lífsins, svipað og bernsku eða unglingsár, sem hefur sínar áskoranir en einnig ákveðna kosti og tækifæri.

1. Aldur = ekki bara hnignun

Levitin bendir á að hægari minnisgeta, breytingar í taugakerfinu og líffræðilegar breytingar eru eðlilegar, en þær draga ekki úr möguleikum fólks á að upplifa gleði, merkingu og vitsmunalegan vöxt. Sumt í heilanum batnar eða þróast á nýjan hátt með aldrinum.

🔹 2. Samfélagsleg tengsl eru lykill

Holl tengsl, samtöl, félagsleg virkni og samvera við aðra — bæði jafnaldrandi og yngri — styrkja heilann og lífið almennt. Samfélagsleg þátttaka kemur í veg fyrir einmanaleika og bætir líðan.

🔹 3. Merkingarfull þátttaka og tilgangur

Að halda áfram með merkingarfullt starf, hvort sem það er í formi vinnu, sjálfboðavinnu, lærdóms eða sköpunar, tengist betri andlegri og líkamlegri heilsu.

🔹 4. Lífsstíll og heilsurækt skipta máli

Rannsóknir sýna að svefn, næring, hreyfing og aðrar heilsusamlegar venjur hafa áhrif á hvernig líkaminn og heilinn starfa þegar við eldumst.

🔹 5. Persónuleiki og viðhorf geta breyst

Levitin segir að eiginleikar eins og ábyrgð og opnun fyrir nýju geti aukið líkurnar á því að fólk aðlagist breytingum með vellíðan og nýtur meiri vellíðanar.