Taugakerfið okkar þolir illa óvissu. Við erum hönnuð til að vita hlutverk okkar, viljum og verðum að skilja leikreglurnar og finna okkur stöðu. Þegar okkur vantar öryggi, þá upplifum við kvíða, streitu, jafnvel doða og verkstol. Þetta er ekki leti, þetta er taugakerfi í ójafnvægi sem er að reyna að vernda sig.

Kulnun í dag getur stafað af mörgum ástæðum, það er álag í gangi, óvissa, breyting á tengslum, óljós endurgjöf (hvað er verið að mæla og af hverju og af hverju er ekki verið að mæla það sem skiptir máli – bara ,,árangur”? Ef okkur finnst við ekki hafa stjórn á aðstæðum, þá líkur okkur ekki vel.

Þetta er svona uppskrift að ,,ég er að gera helling, enn veit ekki hvort það skiptir máli”

Mörk eru jafnvel rugluð á heimilinu – er heimilið griðarstaður eða vinnustaður? tengjum við sófann við tölvu? erum við hérumbil á kvöldin?

Hvenær fær heilinn skýr skilaboð um að slökkva?

Félagslegi þátturinn: við komum úr fjölkynslóða hópum, sameiginlegt átak, stöðug örsamskipti og allir skiptu máli því margar hendur unnu létt verk ekki satt. Nú eru 30% heimila með einum íbúa. Við höfum samskipti í gegnum skjá og á bak við það er reikniforrit sem segir okkur til (algorithmi). Færri ,,ritual” tengsl (fastir liðir).

Við erum tengd, en kannski ekki alltaf með samveru.

Neinei, þetta er ekkert eitthvað ,,allt var betra hér áður fyrr?” – í dag búum við á Íslandi við mikla möguleika, tækifæri, valfrelsi og frelsti til athafna, við ráðum okkur sjálf. Enn fórnirnar eru þarna – óskýr hlutverk, hver og einn er eigin herra og öryggið óljóst þótt við höfum mikil réttindi. Við erum að smíða nýtt samfélag og smíða okkur sjálf í leiðinni. Því er hollt að velja sér eitt orð fyrir árið og jafnvel brjóta það upp í ,,fjögur tímabil” yfir árið. Við þurfum að láta heiminn vera skiljanlegan fyrir heilann til að hjálpa honum að slaka á og halda sjó.

Setjum fókusinn á að vera gerendur í eigin lífi, ekki fórnarlömb. Hlúum hvert að öðru, lærum mörk, mælum merkingu enn ekki bara afköst og finnum okkur stað í samfélaginu, ekki bara stafrænt.