Gaudeamus

Gildi lesturs

In Uncategorized on April 5, 2018 at 10:33 pm

Ein stórkostlegasta grein sem ég hef lesið, er um mikilvægi lesturs. Um gildi lesturs og ímyndunarafls:

t.d.:

  • Bækur eru leið okkar til að eiga samskipti við hina látnu. Leiðin til að læra af þeim sem eru ekki lengur á meðal okkar
  • ….sjáið, þar á meðal veggirnir, var einhverjum tímapunkti afurð ímyndunaraflsins. Einhver ákvað að þægilegra væri að sitja á stól heldur en á jörðinni og ímyndaði sér því stólinn
  • ða með öðrum orðum; læsi og talnalæsi barna okkar og barnabarna er minna en okkar. Þau hafa ekki sömu kunnáttu til að sigla um heiminn, til að skilja og leysa vandamál. Það er auðveldara að ljúga að þeim og blekkja, þau munu síður geta breytt heiminum sem þau tilheyra og síður hægt að ráða þau til starfa. Allt þetta
  • Okkur ber skylda til að nota tungumálið. Til að reyna á þolmörk okkar; til að kanna merkingu orða og hvernig á að beita þeim, til að tjá okkur skilmerkilega, til að segja það sem við meinum. Við megum ekki reyna að frysta tungumálið, eða láta einsog það sé dautt fyrirbrigði sem þarf að upphefja, heldur að nota það einsog lifandi fyrirbæri, sem flæðir, sem fær orð lánuð, sem leyfir að merking og framburður breytist í rás tímans
  • Bókasöfn eru í raun og veruð hlið að framtíðinni. Það er því óheppilegt að standa yfirvöld víða um heim að verki við að loka bókasöfnum við fyrsta tækifæri í sparnaðarskyni, án þess að þau geri sér grein fyrir að þau eru að stela frá framtíðinni til að greiða skuldir nútíðar. Þau eru að loka hliðunum sem eiga að vera galopin.
  • Í öðru lagi byggir skáldskapur upp samkennd. Þegar þú horfir á sjónvarpið eða ferð í bíó ertu að horfa á hluti sem koma fyrir annað fólk. Skáldskapur byggist á stafrófinu og handfylli af greinamerkjum, og þú og aðeins þú, notar ímyndunarafl þitt, skapar heim og manneskjur og horfir út um augu annarra. Þú færð að upplifa hluti, heimsækja staði og veraldir sem þú myndir ellegar aldrei þekkja. Þú uppgötvar að allt sem er þarna fyrir handan er einnig hluti af þér. Þú ert einhver annar og þegar þú snýrð aftur til eigin heims hefurðu breyst lítillega. Samkennd er verkfæri til að móta vitund manns um að tilheyra  heild, til að leyfa okkur til að fúnkera sem eitthvað meira en sjálfhverfir einstaklingar.
  • Ég held ekki að það sé til neitt sem heitir vond bók fyrir börn
  • Öruggasta leiðin til að tryggja að við ölum upp læs börn er að kenna þeim að lesa, og sýna þeim að lestur er ánægjuleg athöfn. Og það þýðir, á sem einfaldasta hátt, að finna handa þeim bækur sem þau njóta, veita þeim aðgang að bókunum og láta þau lesa þær
  • Eitt sinn var ég staddur í New York og hlustaði á umræður um byggingu einkarekinna fangelsa, sem í er gríðarlegur vaxtarbroddur í Bandaríkjunum. Fangaelsisiðnaðurinn þarf að útfæra framtíðarvöxt sinn – hversu marga klefa mun hann þurfa? Hvað verða til mörg fangelsi eftir fimmtán ár? Og þeir uppgötvuðu að hægt væri að spá fyrir um það mjög auðveldlega með því að nota frekar einfalt reiknirit, sem byggist á að spyrja hversu mörg tíu og ellefu ára börn kunna ekki að lesa. Og alls ekki lesið sér til yndis. Hlutfallið er ekki einn á móti einum; það er ekki hægt að segja að í læsu þjóðfélagi séu engir glæpir. En það er raunveruleg fylgni þar á milli.

https://www.theguardian.com/books/2013/oct/15/neil-gaiman-future-libraries-reading-daydreaming

og

http://eyjan.pressan.is/frettir/2014/04/23/segir-olaesi-til-um-fangelsisthorf-allt-breytist-thegar-vid-lesum/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: